Banka veya kredi kurumlarının araç olarak kullanılması suretiyle dolandırıcılık suçu, Türk Ceza Kanunu’nun 158. maddesinde düzenlenen nitelikli dolandırıcılık halleri arasında yer almakta olup, uygulamada en ağır yaptırımlara neden olan suç tiplerinden biridir.
Bu suç tipi özellikle
IBAN kullanılarak dolandırıcılık
EFT / havale dolandırıcılığı
kredi kartı üzerinden dolandırıcılık
internet bankacılığı kullanılarak dolandırıcılık
sahte hesap açtırma suretiyle dolandırıcılık
gibi olaylarda gündeme gelmektedir.
Ancak uygulamada çoğu dosyada gözden kaçan çok önemli bir husus vardır:
Banka veya kredi kurumunun kullanılması tek başına TCK 158 uygulanması için yeterli değildir.
Bankanın suçun işlenmesinde araç olarak sistematik şekilde kullanılması gerekir.
Bu ayrım, ağır ceza mahkemelerinde beraat veya mahkumiyet sonucunu belirleyen en kritik noktadır.
TCK 158/1-f maddesine göre;
Dolandırıcılık suçunun, banka veya kredi kurumlarının araç olarak kullanılması suretiyle işlenmesi halinde fail hakkında nitelikli dolandırıcılık hükümleri uygulanır.
Bu halde ceza:
3 yıldan 10 yıla kadar hapis
5.000 güne kadar adli para cezası
olabilmektedir.
Ancak uygulamada çoğu dosyada yanlış şekilde bu madde uygulanmaktadır.
Hayır.
Yargıtay kararlarına göre;
Bankanın yalnızca ödeme aracı olarak kullanılması, tek başına TCK 158/1-f uygulanması için yeterli değildir.
Nitelikli dolandırıcılığın oluşması için;
Bankanın güven kurumu olma özelliğinden yararlanılmalı
Banka sistemi dolandırıcılığın icrasında aktif rol almalı
Banka, mağdurun iradesini etkileyen araç haline gelmeli
Bu kriterler yoksa suç, basit dolandırıcılık kapsamında kalabilir.
Bu ayrım çoğu dosyada gözden kaçmaktadır.
IBAN’a para gönderildi → otomatik TCK 158 uygulanıyor
Banka hesabı kullanıldı → nitelikli dolandırıcılık sayılıyor
EFT yapıldı → ağır ceza açılıyor
Kredi kartı kullanıldı → direkt 158 yazılıyor
Oysa Yargıtay’a göre;
Bankanın yalnızca transfer aracı olarak kullanılması halinde nitelikli dolandırıcılık değil, basit dolandırıcılık söz konusu olabilir.
Bu savunma yapılmadığında ceza 3 kat artabilir.
Elit ceza savunmalarında özellikle şu tespitler yapılır:
✔ Banka sisteminin suçun icrasında zorunlu unsur olup olmadığı incelenir
✔ Mağdurun güveni bankaya mı yoksa kişiye mi yönelmiştir analiz edilir
✔ Bankanın güven kurumu olma özelliğinin kullanılıp kullanılmadığı araştırılır
✔ Failin banka sistemi üzerinde kontrolü olup olmadığı değerlendirilir
✔ Para transferinin suçun icra hareketi mi yoksa sonuç hareketi mi olduğu belirlenir
Bu teknik ayrımlar çoğu dosyada yapılmaz.
Oysa ağır ceza mahkemelerinde sonuç tamamen buna bağlıdır.
Hayır.
Yargıtay uygulamasına göre;
IBAN verilmesi tek başına yeterli değildir
Banka sadece para transfer aracıysa 158 uygulanmayabilir
Banka güven kurumu olarak kullanılmamışsa nitelikli hal oluşmayabilir
Bu nedenle her banka transferi dolandırıcılığı nitelikli değildir.
Evet.
Özellikle şu durumlarda beraat mümkündür:
Banka yalnızca ödeme aracıysa
Hile unsuru oluşmamışsa
Alacak verecek ilişkisi varsa
Ticari uyuşmazlık ceza davasına dönüştürülmüşse
Kast unsuru yoksa
Para iade edilmişse
Banka güven kurumu olarak kullanılmamışsa
Bu durumlar çoğu dosyada gözden kaçmaktadır.
Uygulamada en çok yapılan hata:
Basit dolandırıcılık olması gereken dosyaya TCK 158 uygulanmasıdır.
Bu durumda ceza:
1–5 yıl yerine
3–10 yıl olmaktadır.
Bu nedenle banka dolandırıcılığı dosyalarında savunma teknik uzmanlık gerektirir.
Banka veya kredi kurumları kullanılarak dolandırıcılık suçları, ağır ceza mahkemelerinde görülen ve teknik savunma gerektiren dosyalardır.
Bu tür davalarda;
TCK 157 / 158 ayrımı
banka araç mı ödeme kanalı mı
hile unsuru var mı
kast var mı
ticari ilişki var mı
delil hukuka uygun mu
gibi konuların uzman ceza avukatı tarafından değerlendirilmesi gerekir.
Aydın’da görülen nitelikli dolandırıcılık davalarında profesyonel savunma, dosyanın sonucunu doğrudan etkileyebilir.
İNCELEMEYE DEVAM EDİN.İftira Suçu (TCK Madde 267)
Uzman avukat kadromuz tarafından hazırlanmış bu makale, hukuki bilgilendirme amaçlı yazılmış olup hukuki danışmanlık niteliği taşımamaktadır.
Ceza Hukuku
Ceza Hukuku
Ceza Hukuku
Ceza davası konusunda uzman avukatlarımızla ücretsiz ön görüşme yapabilirsiniz.
Hemen İletişime Geçin